Hıdırellez ya da Hıdrellez (Azerice: Xıdır Ilyas ya da Xıdır Nəbi), Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, Hızır ve İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olduğu sayılarak kutlanmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hıdırellez günü, Gregoryen takvimi (Miladi takvimi)ne göre 6 Mayıs, eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre 23 Nisan günü olmaktadır. 6 Mayıs’tan başlayıp 4 Kasım’a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım’dan 5 Mayıs’a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturmaktadır. Bu yüzden 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir.

Hıdırellez’in UNESCO’nun ‘İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi’ne alınması amacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hıdırellez’le ilgili türlü inanışlar vardır. Ev sahibi olmak isteyenler o günün akşamından bir gül fidanı dibine çerden çöpten eve benzer şeyler yapıp bırakırlar. Para sahibi olmak isteyenler bir kesenin dibine gümüş bir para dikip, ya bir gülün dibine gömerler, ya da mukavvadan altın para biçiminde yuvarlaklar kesip gül dibine bırakırlar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eskiden Hıdrellez günü, halk toplanır, kırlara, gezme yerlerine giderek bu günü kutlardı. Hastalıklardan korunmak isteyenler yeşil çimenler üzerine yatıp yuvarlanırlardı. Vücudun sıhhatli olması için geceden gül ağacına kendi eşyalarından bir şeyin bağlanması adettendi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hıdırellez gelenekleri arasında fal, niyet ve istekle ilgili olanlar da vardır. Geceden, gül dallarına gümüş kuruşlar, çeyreklerle dolu kırmızı atlas keseler bağlanırdı. Bunlar, Hıdırellez’in bereket getirmesi için dualar okunarak, bahçelere, dallara sarılırdı. Gül diplerine toprak çömlek koyarlardı. Çömleklerde su bulunur, suya genç kızlar düğme, yüzük gibi kendilerine ait bir şeyi bunun içine atarlardı. Atarken dilek tutarlardı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ağzı yemeniyle bağlanan çömlek ertesi sabah açılır, günahsız bir insan, çğu zaman bir çcuk elini daldırarak, bu çömlekten parmaklarına ilk takılan şeyi çekerdi. O, bunu çıkarırken, kadınların içinde en çok mani bilen biri de, makamla manisini okurdu. Okunan manide geçen sözler, niyet çömleğinden kime ait bir şey çıkıyorsa onun üstüne söylenmiş sayılırdı. Niyetler ekseriye evlilik üzerine tutulurdu. Kısmeti çıkmayan kızların başında ise kilit açılırdı. Halk inançlarının en zararsızlarından biri de bu Hıdırellez törenleriydi. Çünkü halkı toplu yaşayışa toplu eğlenceye teşvik ederdi.